KHU DỰ TRỮ SINH QUYỂN CẦN GIỜ

Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ còn gọi là Rừng Sác là một quần thể gồm các loài động, thực vật rừng trên cạn và thuỷ sinh, được hình thành trên vùng châu thổ rộng lớn của các cửa sông Đồng Nai, Sài gòn và Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây. UNESCO đã công nhận đây là khu dự trữ sinh quyển thế giới với hệ động thực vật đa dạng độc đáo điển hình của vùng ngập mặn. Nơi đây được công nhận là một khu du lịch trọng điểm quốc gia Việt Nam

Vị trí địa lý

Khu dự trữ sinh quyển rừng mặn Cần Giờ được hình thành ở hạ lưu hệ thống sông Đồng Nai – Sài Gòn nằm ở cửa ngõ Đông Nam Thành phố Hồ Chí Minh Tọa độ: 10°22’ – 10°40’ độ vĩ Bắc và 106°46’ – 107°01’ kinh độ Đông.

Cách trung tâm thành phố Hồ Chí Minh khoảng 40km, khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ giáp tỉnh Đồng Nai ở phía Bắc, giáp biển Đông ở phía Nam, giáp tỉnh Tiền Giang và Long An ở phía Tây, và giáp tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu ở phía Đông. Tổng diện tích khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ là 75.740 ha, trong đó: vùng lõi 4.721 ha, vùng đệm 41.139 ha, và vùng chuyển tiếp 29.880 ha.

Đây là khu rừng ngập mặn với một quần thể động thực vật đa dạng, trong số đó nổi bật là đàn khỉ đuôi dài (Macaca fascicularis) cùng nhiều loài chim, cò.

Hình thành

Trước chiến tranh, Cần Giờ là khu rừng ngập mặn với quần thể động thực vật phong phú. Nhưng trong chiến tranh bom đạn và chất độc hóa học đã làm nơi đây trở thành “vùng đất chết”.[cần dẫn nguồn] Năm 1978, Cần Giờ được sáp nhập về thành phố Hồ Chí Minh, và năm 1979 UBND thành phố Hồ Chí Minh phát động chiến dịch trồng lại rừng Cần Giờ, thành lập Lâm trường Duyên Hải (đóng tại Cần Giờ, thuộc Ty Lâm nghiệp) với nhiệm vụ khôi phục lại hệ sinh thái ngập mặn[3]. Diện tích rừng đã phủ xanh hơn 31 nghìn héc-ta, trong đó có gần 20 nghìn héc-ta rừng trồng, hơn 11 nghìn héc-ta được khoanh nuôi tái sinh tự nhiên và các loại rừng khác.

Ngày 21/ 01/ 2000, khu rừng này đã được Chương trình Con người và Sinh Quyển – MAB của UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển đầu tiên của Việt Nam nằm trong mạng lưới các khu dự trữ sinh quyển của thế giới.

Sự khôi phục và phát triển cũng như bảo vệ của khu rừng này ghi nhận sự đóng góp rất lớn của lực lượng thanh niên xung phong thành phố Hồ Chi Minh và nhân dân Cần Giờ. Hiện khu rừng đã được giao cho chính người dân nơi đây chăm sóc và quản lý.

Hệ sinh thái

Rừng ngập mặn Cần Giờ có điều kiện môi trường rất đặc biệt, là hệ sinh thái trung gian giữa hệ sinh thái thủy vực với hệ sinh thái trên cạn, hệ sinh thái nước ngọt và hệ sinh thái nước mặn. Rừng Cần Giờ nhận một lượng lớn phù sa từ sông Đồng Nai, cùng với ảnh hưởng của biển kế cận và các đợt thủy triều mà hệ thực vật nơi đây rất phong phú với trên 150 loài thực vật, trở thành nguồn cung cấp thức ăn và nơi trú ngụ cho rất nhiều loài thủy sinh, cá và các động vật có xương sống khác.

 

  • Về thực vật: nhiều loại cây, chủ yếu là bần trắng, mấm trắng, các quần hợp đước đôi – bần trắng cùng xu ổi, trang, đưng v.v… và các loại nước lợ như bần chua, ô rô, dừa lá, ráng, v.v… Thảm cỏ biển với các loài ưu thế Halophyla sp., Halodule sp., và Thalassia sp.; đất canh tác nông nghiệp với lúa, khoai mỡ, các loại đậu, dừa, các loại cây ăn quả.
  • Về động vật: khu hệ động vật thủy sinh không xương sống với trên 700 loài, khu hệ cá trên 130 loài, khu hệ động vật có xương sống có 9 loài lưỡng thê, 31 loài bò sát, 4 loài có vú. Trong đó có 11 loài bò sát có tên trong sách đỏ Việt Nam như: tắc kè (gekko gekko), kỳ đà nước (varanus salvator), trăn đất (python molurus), trăn gấm (python reticulatus), rắn cạp nong (bungarus fasciatus), rắn hổ mang (naja naja), rắn hổ chúa (ophiophagus hannah), vích (chelonia mydas), cá sấu hoa cà (crocodylus porosus)… Khu hệ chim có khoảng 130 loài thuộc 47 họ, 17 bộ. Trong đó có 51 loài chim nước và 79 loài không phải chim nước sống trong nhiều sinh cảnh khác nhau.

Đây là một khu rừng mà theo đánh giá của các chuyên gia nước ngoài là được khôi phục, chăm sóc, bảo vệ thuộc loại tốt nhất ở Việt Nam và toàn thế giới. Đây cũng là địa điểm lý tưởng phục vụ cho việc nghiên cứu khoa học, du lịch sinh thái.

Rừng ngập mặn Cần Giờ đã trở thành “lá phổi” đồng thời là “quả thận” có chức năng làm sạch không khí và nước thải từ các thành phố công nghiệp trong thượng nguồn sông Ðồng Nai – Sài Gòn để ra biển Ðông.

Du lịch

Từ một vùng đất nghèo, Cần Giờ đã đổi thay khi được thành phố Hồ Chí Minh quy hoạch và phát triển thành khu du lịch sinh thái. Năm 2000, khu du lịch sinh thái Vàm Sát nằm trong vùng lõi của khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ được thành lập, tháng 2/2003 đã được chức du lịch thế giới cũng công nhận khu du lịch Vàm Sát là một trong hai khu du lịch sinh thái phát triển bền vững của thế giới ở nước ta. Ở đây có nhiều hoạt động du lịch thú vị như tham quan đầm dơi, đi thuyền trên sông, thăm sân chim với rất nhiều loài chim sinh sông, tiếp xúc với đàn khỉ hoang dã , tìm hiểu về hệ thực vật – động vật nơi đây.

Tiếp giáp về phía Nam của rừng Cần Giờ là biển Đông. Biển Đông trong xanh, bờ cát mịn, với không khí thoáng mát voi một khu sinh thái , đang được xây dựng trở thành khu du lịch hiện đại.

[tab:Bản đồ]

[google-map-v3 width=”700″ height=”350″ zoom=”10″ maptype=”roadmap” mapalign=”center” directionhint=”false” language=”default” poweredby=”false” maptypecontrol=”true” pancontrol=”true” zoomcontrol=”true” scalecontrol=”true” streetviewcontrol=”true” scrollwheelcontrol=”false” draggable=”true” tiltfourtyfive=”true” addmarkermashupbubble=”false” addmarkermashupbubble=”false” addmarkerlist=”Cần Giờ{}1-default.png{}Biển và Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ” bubbleautopan=”true” showbike=”false” showtraffic=”false”]

[tab:Thông tin cần biết]

Phương tiện:

  • Xe máy
    Qua phà Bình Khánh (huyện Nhà Bè), cứ thẳng tiến là tới Cần Giờ (khoảng 15km). Nên đổ đầy bình xăng trước khi đi.
  • Xe buýt
    Từ chợ Bến Thành, chọn tuyến xe buýt số 20 đi Nhà Bè để đến phà Bình Khánh. Xe sẽ dừng ngay đầu bên này của phà Bình Khánh. Sau khi qua phà, tiếp tục đi xe buýt số 90 ra hướng Cần Thạnh. Theo kinh nghiệm của dân du lịch “bụi”, xe buýt ở Cần Giờ có thể đón khách và cho xuống ở mọi nơi.

Các điểm tham quan:

Qua cầu Bình Khánh là huyện Cần Giờ. Từ đó cứ chạy thẳng một đường là đến thị xã Cần Thạnh, nơi có bãi biển Cần Giờ. Những điểm tham quan như Vàm Sác, Đảo Khỉ, đều nằm trên trục đường thẳng đoạn đầu Cần Giờ đến trung tâm thị xã Cần Thạnh.

Đến thị xã Cần Thạnh bạn có thể tham quan khu du lịch 30 tháng 4 – nơi có bãi biển cùng tên. Con đường được lát đá dài tít tắp từ đầu thị xã chạy thẳng đến trung tâm luôn mát rượi bởi gió biển. Dọc đoạn đường này có khá nhiều nhà hàng hải sản, nơi du khách có thể tha hồ ăn hải sản. Các nhà hàng đoạn này không “chặt chém” nhiều, hải sản lại luôn tươi ngon nên bạn không phải lo lắng về giá cả và chất lượng.

Chạy thẳng con đường lát đá về hướng chợ Cần Giờ (nằm cuối đường Duyên Hải), tại đây bạn có thể  tham quan Lăng Ông Thủy Tướng Nam Hải thờ cá Ông, nằm kế bên chợ. Trong lăng thờ bộ cốt cá Ông dài 12m, lụy năm 1971. Hàng năm vào ngày 16/8 âm lịch lễ hội Nghinh Ông tổ chức rất trọng thể tại đây với hàng trăm ghe tàu tham dự.

  • Lễ hội nghinh “Ông” là tục thờ cá ông phổ biến từ Quảng Bình trở vào Nam (gồm cả Phú Quốc), là một trong những lễ hội lớn nhất của Ngư dân. Lễ hội còn có các tên gọi khác như : Lễ rước cốt ông, Lễ cầu ngư, Lễ tế cá “Ông”, Lễ cúng “Ông”, Lễ nghinh “Ông”, Lễ nghinh ông Thuỷ tướng… Nhưng tất cả đều có chung một quan niệm rằng cá “Ông” là Thần bảo trợ nghề cá và các nghề trên biển nói chung, và từ đó trở thành tín ngưỡng của Ngư dân.
    Hàng năm, tại Lăng ông Thuỷ tướng được vua Tự Đức ban sắc phong: “Nam hải Tướng quân” (Cần Giờ) đều diễn ra lễ tế rất trang trọng của ngư dân Cần Giờ để tưởng nhớ công ơn cá “Ông”.Theo thông lệ, sáng ngày 16/8 Âm lịch hàng năm, tại Cần Giờ, các vị chủ tế trong Hội Lăng với trang phục chỉnh tề làm lễ rước kiệu của Nam hải Tướng quân xuống thuyền rồng ra biển. Đoàn ghe nghinh xuất phát tại bến đò Cần Giờ. Suốt lộ trình trên bộ, Ngư dân và bà con hai bên phố bày lễ vật nghênh đón. Cùng với thuyền rồng rước thuỷ tướng, có hàng trăm ghe lớn nhỏ, trang hoàng lộng lẫy, cờ hoa rực rỡ tháp tùng ra biển nghênh ông. Trước mũi ghe là hương án và mâm lễ vật, trên ghe có chở du khách và bà con tham dự đoàn rước. Khoảng hai tiếng sau thì quay về nơi xuất phát. Trên bến một đoàn múa Lân, Sư tử, Rồng đã đợi sẵn để đón ông về Lăng đúng nghi thức cổ truyền đón – tế trang trọng.Trong suốt thời gian này, các lễ cầu an, xây chầu đại bội, hát bội diễn ra đồng thời với các hoạt động văn hoá, văn nghê, thể thao.

 

[tab:END]